Nội dung bài viết bắt đầu từ đây...

Không chào người lớn có làm con kém giao tiếp không?

Nếu con không chào, hoặc cha mẹ không chủ động dạy con phải chào người lớn mỗi khi gặp mặt, liệu điều đó có ảnh hưởng tới năng lực giao tiếp của con sau này hay không? Ngược lại, nếu chúng ta tập cho trẻ nhìn thấy người lớn là chào, thậm chí trẻ có thể chào rất nhanh, rất lễ phép và được mọi người khen là ngoan, điều đó có đồng nghĩa với việc trẻ đang có năng lực giao tiếp tốt hay không?

Đây là hai câu hỏi tưởng như rất đơn giản nhưng đằng sau nó lại chứa một sai lầm khá phổ biến trong giáo dục con cái: người lớn thường nhìn thấy một hành vi đẹp rồi mặc định rằng hành vi đó chính là bằng chứng của một năng lực tốt.

Tôi nghĩ chúng ta cần tách hai thứ này ra.

Trước tiên, tôi muốn kể một câu chuyện rất bình thường mà có lẽ rất nhiều người sống trong xã hội nói tiếng Việt từng gặp. Tôi cố ý dùng cụm từ “xã hội nói tiếng Việt”, bởi tôi không muốn gán một đặc điểm cho toàn bộ “người Việt” như thể tất cả mọi người đều giống nhau. Nhưng quả thực có một thói quen khá phổ biến mà tôi đã gặp từ Bắc vào Nam: người lớn nhìn thấy một đứa trẻ thì một trong những câu đầu tiên thường là: “Chào chưa?”, “Chào cô chưa?”, “Chào dì chưa?”, “Chào bà đi”, “Chào ông đi”.

Nếu trẻ im lặng, người đứng bên cạnh còn có thể nói thêm: “Không có mồm à?”, “Không biết chào à?”, “Sao không chào?”, “Chào đi con”.

Tình huống ấy lặp đi lặp lại tới mức nhiều người xem nó là điều hoàn toàn bình thường. Thậm chí nếu một đứa trẻ không chào, người ta có thể nhanh chóng kết luận rằng bố mẹ không biết dạy con, đứa trẻ thiếu lễ phép, thiếu giáo dục hoặc sau này sẽ kém giao tiếp.

Tôi từng gặp một tình huống còn buồn cười hơn. Có một người thợ từng làm điện nước cho nhà mẹ vợ tôi. Một lần ông ấy nhìn thấy tôi rồi hỏi theo kiểu: “Ai đây?”, sau đó tiếp ngay: “Không biết chào à?”

Tôi không quan tâm ông ấy là ai và cũng không đáp lại.

Đó là lựa chọn của tôi.

Tôi không cảm thấy mình có nghĩa vụ phải chào một người chỉ bởi người đó cho rằng tuổi tác, quan hệ với người thân của tô

…