cho con học gì khi AI có thể thay thế cả những công việc trí óc ?

Mới đây Anthropic đưa ra một số kịch bản về ảnh hưởng của AI tới nền kinh tế trong những năm tới. Trong những kịch bản có mức độ thay đổi lớn, họ cho rằng knowledge workers có thể phải đối diện với rất nhiều automation và displacement; ở cấp độ từng cá nhân, coder hay nhân viên call service center có thể phải chuyển sang những nghề như electrician hoặc nurse vì những công việc này hiện ít phơi nhiễm với AI hơn. Ở kịch bản cực đoan hơn nữa, AI có thể trở nên năng suất hơn con người ở phần lớn knowledge-work tasks và gần như không tạo thêm những knowledge tasks mới cho con người. Anthropic cũng nói rất rõ đây là những kịch bản để suy nghĩ về tương lai chứ không phải dự báo chắc chắn về điều sẽ xảy ra.

Những cảnh báo như vậy rất dễ tạo ra một nỗi lo, đặc biệt ở những người có học thức và đang nuôi con nhỏ: nếu ngay cả lập trình viên, những người từng được xem là đại diện cho tầng lớp lao động trí óc có khả năng thích nghi cao, cũng có nguy cơ bị thay thế thì mình phải dạy con cái gì để mười hay hai mươi năm nữa con vẫn còn chỗ đứng?

Có nên cho con học coding từ nhỏ không?

Hay coding rồi cũng sẽ bị AI làm thay?

Có nên tập trung vào những nghề cần tiếp xúc trực tiếp với con người?

Có nên học y?

Có nên học nghề điện?

Có nên tránh những công việc văn phòng?

Và rồi cha mẹ lại bắt đầu một cuộc tìm kiếm mới: nghề nào AI khó thay thế nhất?

Tôi thấy chính câu hỏi đó đã làm lộ ra một assumption rất sâu mà chúng ta ít khi đặt lại câu hỏi, đó là con người cần một công việc để sống, và muốn có một công việc thì phải sở hữu những kỹ năng mà thị trường đang cần.

Nếu assumption này đúng thì nỗi sợ AI hoàn toàn hợp lý.

Bởi nếu tôi sống bằng cách bán năng lực của mình cho thị trường, trong khi một hệ thống khác có thể t

…