Khi hai đứa trẻ giành đồ chơi của nhau, người lớn có nhất thiết phải phân xử?

Có một tình huống mà tôi nghĩ hầu như gia đình có con nhỏ nào cũng từng gặp: hai đứa trẻ chơi cùng nhau, một đứa đang có một món đồ chơi, đứa còn lại nhìn thấy, thích và chạy đến lấy. Đứa kia không chịu, hai đứa bắt đầu giằng co, rồi khóc, đẩy nhau, thậm chí đánh nhau. Và đây thường là lúc người lớn xuất hiện.

Điều thú vị là trẻ con ban đầu có thể chỉ đang tranh nhau một chiếc ô tô đồ chơi, một con búp bê hay một cái xẻng xúc cát, nhưng chỉ vài giây sau, người lớn có thể biến tình huống đó thành một bài học về quyền sở hữu, đạo đức, chia sẻ, phép lịch sự, công bằng và đúng sai.

Tôi nhận thấy cha mẹ hiện nay thường rơi vào hai kiểu phản ứng khá điển hình.

Kiểu thứ nhất là cách rất quen thuộc của thế hệ trước: con phải nhường. Người lớn sẽ nói những câu như: “Đồ của em, trả cho em”, “Con lớn rồi phải biết nhường em chứ”, “Sao ích kỷ thế?”, hoặc “Không được giành đồ của bạn”. Nếu trẻ không nghe, người lớn có thể trực tiếp lấy món đồ từ tay trẻ để trả cho đứa kia, thậm chí quát mắng, phạt hoặc bắt xin lỗi.

Kiểu thứ hai đang ngày càng phổ biến hơn, đặc biệt khi nhiều tư tưởng parenting từ phương Tây được đưa vào Việt Nam. Cách này nhấn mạnh rằng không nên ép trẻ chia sẻ, phải tôn trọng ranh giới, tôn trọng quyền sở hữu và không bắt trẻ phải nhường chỉ để trở thành một “đứa trẻ ngoan”. Vì vậy khi một tình huống như thế được đưa lên mạng, tôi thường thấy những bình luận kiểu: “Của nó thì nó được dùng”, “Đó là đồ của con tôi, tại sao con tôi phải nhường?”, “Hãy dạy con bảo vệ quyền của mình”. Thậm chí có phụ huynh sẵn sàng bướ

…