Tôi từng nghĩ, làm cha mẹ là một “vai trò tự nhiên” – đến tuổi thì làm.
Nhưng sau hành trình nhiều năm truy vấn, học hỏi, thất bại rồi thức tỉnh, tôi nhận ra:
Làm cha mẹ không chỉ là chăm sóc hay dạy dỗ một đứa trẻ.
Mà là hành trình sâu sắc nhất để một con người trưởng thành trở lại – từ bên trong.
Tôi Là Một Đứa Trẻ “Cố Gắng” – Nhưng Không Hiểu Mình Là Ai
Tôi lớn lên trong một gia đình nghèo.
Bố mẹ tôi không có điều kiện, nhưng rất thương con. Khi thấy tôi ham học, họ sẵn sàng vay mượn, chắt chiu từng đồng để tôi được học hành đến nơi đến chốn.
Tôi cũng nỗ lực. Tôi luôn “lên lớp”. Nhưng suốt những năm học phổ thông, tôi chỉ là học sinh trung bình. Phải rất cố gắng tôi mới đạt học sinh khá vào năm cuối cấp.
Trong lòng, tôi luôn thấy mình “chưa đủ”.
Không thông minh. Không giỏi. Không nổi bật.
Tôi còn nhớ như in những khoảnh khắc nhỏ nhưng ám ảnh trong đời học sinh:
-
Tôi từng bị cười ồ lên khi mô tả “con gà trống to như cái phích nước” – vì đó là món đồ phù hợp nhất trong nhà mà tôi biết.
-
Tôi không hiểu tại sao những bài thơ rất hay trong phần đọc thêm lại không được cộng điểm khi tôi học thuộc lòng.
-
Tôi từng thắc mắc tại sao phải viết khác văn mẫu, trong khi văn mẫu đã hay hơn mình.
Tôi có nhiều băn khoăn như vậy nhưng không có câu trả lời thỏa đáng, vì nó là những câu hỏi buồn cười trong mắt người khác
Tôi vẫn nỗ lực học để làm người… theo tiêu chuẩn của người khác.
Tôi Đã Lớn – Nhưng Vẫn Chưa Biết Mình Là Ai
Tôi hoàn thành thạc sỹ, nhưng lại không đi xin việc theo ngành mình đã học.
Tôi từng đi làm thuê, rồi dấn thân khởi nghiệp. Tôi muốn mình thành công
Nhưng rồi đại dịch COVID xảy ra
Tôi chứng kiến nhiều người ra đi, đột ngột và không kịp từ biệt.
Giữa lúc xã hội đang hoảng loạn và im lặng, tôi dừng lại – lần đầu tiên sau nhiều năm chạy theo “mục tiêu”.
Tôi tự hỏi mình:
Mình đã sống vì điều gì vậy?
Mình có thực sự sống không – hay chỉ đang cố hoàn thành những “nhiệm vụ” mà xã hội gán cho?
Tôi bắt đầu nhận ra:
Mình có thể đã lớn vì tuổi tác, nhưng vẫn chưa từng sống như một con người có tự do lựa chọn.
Tôi không biết mình là ai, không biết điều gì thật sự có ý nghĩa với mình.
Và đó chính là lúc hành trình tìm lại chính mình bắt đầu.
Hành Trình Quay Về Bên Trong – Từ Chữa Lành Đến Chuyển Hoá
Tôi và vợ cùng nhau đi tìm kiếm câu trả lời
Chúng tôi may mắn tiếp cận được những phương pháp chữa lành sâu từ gốc rễ (lúc đó tôi còn không biết từ chữa lành nghĩa là gì) – không phải những mẹo chữa triệu chứng, mà là những thực hành đưa con người trở về trạng thái nguyên lành vốn có.
Những điều ấy không có trong giáo trình đại học, không nằm trên bất kỳ tấm bằng nào.
Với nền tảng nghiên cứu của một người thạc sĩ, góc nhìn hệ thống của một người làm sư phạm, và chiều sâu nội tâm của một người tìm hiểu Phật pháp, tôi bắt đầu thấy rõ cơ chế hoạt động của tâm – thân – trí.
Cứ mỗi tầng hiểu biết mở ra, là một lớp sương mù trong tôi được vén lên:
Ban đầu là chữa lành cơ thể – những đau nhức, mệt mỏi kéo dài.
Rồi đến cảm xúc – những tổn thương, giận dữ, bất an bị đè nén.
Rồi đến mối quan hệ – với chính mình, với người thân, với quá khứ.
Và sau cùng, là một cuộc chuyển hoá nhận thức sâu sắc – nơi mọi thứ trong đời bắt đầu được nhìn bằng con mắt khác.
Không phải tôi học thêm điều gì mới.
Mà là tôi thấy được điều xưa nay vẫn luôn có mặt – nhưng bị mình bỏ quên.
Chúng Tôi Ly Hôn – Để Có Hạnh Phúc Thật Sự
Trong quá trình đi sâu vào chuyển hoá, chúng tôi dần nhận ra:
Có những phần trong mối quan hệ hôn nhân của mình vốn không phải là yêu, mà là thoả hiệp.
Không phải là sự hiện diện thực sự, mà là vai diễn được mặc định theo kỳ vọng xã hội: vợ phải thế này, chồng phải thế kia.
Chúng tôi không cãi vã. Nhưng cũng không thực sự hiểu nhau.
Chúng tôi không ghét bỏ. Nhưng cũng chưa từng thật sự thấy nhau như những con người đang chuyển động và cần được thấu cảm.
Có một giai đoạn, chúng tôi ngồi đối diện nhau và thành thật rằng: nếu cứ tiếp tục như cũ, mình sẽ không thể hạnh phúc — dù vẫn ở bên nhau. Đặc biệt cha mẹ chúng tôi đều sống trong hôn nhân không hạnh phúc
Và rồi, chúng tôi chọn một quyết định tưởng như đi ngược với tất cả:
Chúng tôi ly hôn
Không phải vì hết yêu. Mà vì muốn học lại cách yêu cho đúng.
Muốn gỡ bỏ mọi vai diễn, mọi kỳ vọng, mọi định nghĩa “chồng nên – vợ phải”…
Để nhìn thấy nhau bằng con mắt mới.
Để quay về làm bạn, làm người, làm chính mình — trước khi làm một nửa của ai đó.
Đó không phải là một cuộc chia tay, mà là một bước chuyển mình.
Một sự tái sinh của mối quan hệ — nơi không còn sự chịu đựng, không còn dính mắc, chỉ còn tự do, chân thành và biết ơn.
Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn về quyết định đó, chúng tôi có chia sẻ chi tiết trong bài viết này:
👉 Ly hôn để có hạnh phúc
5 Năm Chuẩn Bị Trước Khi Có Con
Chúng tôi đã không vội có con.
Giữa một xã hội mà việc kết hôn – sinh con – xây nhà gần như là những dấu mốc “phải có” trong đời người, chúng tôi đã chọn… lùi lại.
Không phải vì sợ. Không phải vì chưa sẵn sàng tài chính.
Mà vì chúng tôi nhận ra:
Sinh ra một đứa trẻ thì dễ. Nhưng nuôi lớn một tâm hồn – đó là một sứ mệnh.
Chúng tôi từng là những đứa trẻ không được nhìn thấy đúng cách.
Từng sống trong lặng im, chịu đựng, và loay hoay tìm kiếm mình suốt cả thanh xuân.
Chúng tôi không muốn con mình phải mất thêm 20 – 30 năm nữa để tháo gỡ những thứ mà người lớn gán cho nó.
Vì vậy, thay vì chuẩn bị phòng sinh, đặt tên, hay mua bảo hiểm cho con, chúng tôi chuẩn bị chính mình.
Chúng tôi học cách lắng nghe cảm xúc mà không phán xét.
Học cách hiện diện trọn vẹn, dù chỉ trong một khoảnh khắc.
Học cách xin lỗi và tha thứ, kể cả với đứa trẻ trong mình.
Chúng tôi quay về chỉnh lại từng mối quan hệ: với chính mình, với cha mẹ, với bạn đời.
Chúng tôi sống tối giản, tĩnh lặng, và có mặt.
Chúng tôi thực hành thiền định, thiền minh sát, chữa lành, ăn chay, vận động – không theo phong trào, mà như một sự sắp xếp lại từ bên trong.
Và rồi, một ngày kia, con đến.
Không ồn ào. Không gấp gáp.
Chỉ như một bông hoa nở đúng mùa – vì đất đã đủ lành, trời đã đủ sáng.
Tại Sao Tôi Không Muốn Dạy Con Theo Cách Mọi Người Dạy?
Khi con đến, chúng tôi bắt đầu tìm hiểu những phương pháp nuôi dạy hiện đại.
Có rất nhiều tài liệu, nhiều khoá học, nhiều lời khuyên từ các chuyên gia nổi tiếng.
Chúng tôi đọc, lắng nghe, học hỏi – nhưng không vội áp dụng.
Vì càng đọc, chúng tôi càng thấy… nghi ngờ.
Không phải nghi ngờ kiến thức.
Mà là nghi ngờ chính cách tiếp cận của xã hội với một đứa trẻ.
Tại sao trẻ em lại bị xem như một dự án cần “huấn luyện”?
Tại sao chúng ta phải “uốn nắn” con ngay từ khi bé xíu?
Tại sao trẻ cần học kỹ năng, học quy tắc, học cách vâng lời… trước khi được hiểu và lắng nghe?
Chúng tôi nhìn lại chính mình – từng là đứa trẻ ngoan, biết vâng lời, nhưng không hề hiểu mình là ai.
Chúng tôi không muốn con mình cũng phải mất 30 năm để gỡ từng lớp vai diễn như cha mẹ nó đã từng.
Và rồi, những năm tháng chuyển hoá trước đó trở thành chìa khoá vàng cho hành trình làm cha mẹ.
Chúng tôi không đi tìm phương pháp dạy con nữa.
Chúng tôi bắt đầu lắng nghe con như một sinh mệnh đang phát triển – chứ không phải một “bản ngã chưa hoàn thiện.”
Con không cần bị dạy, nếu cha mẹ đủ sâu để đồng hành.
Con không cần bị uốn nắn, nếu cha mẹ đủ bao dung để quan sát.
Con không cần bị khuyên nhủ, nếu cha mẹ đủ tĩnh lặng để trở thành một tấm gương.
“Sự phát triển của con khó vượt qua giới hạn trí tuệ của cha mẹ.”
Chúng tôi tin điều đó.
Và vì vậy, điều quan trọng nhất chúng tôi có thể làm cho con không phải là tìm cách dạy nó,
mà là nghiêm túc trở thành người mà một đứa trẻ có thể lớn lên cùng.
TRÍ TUỆ CỦA CHA MẸ & SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CON
“Sự phát triển của con khó vượt qua giới hạn trí tuệ của cha mẹ.”
Đây là câu nói mà vợ chồng tôi vẫn thường nhắc nhau, không phải để tạo áp lực phải trở nên “thông minh hơn con”, mà là để giữ cho mình một trạng thái khiêm tốn, học hỏi và tỉnh thức mỗi ngày.
Chúng tôi dần hiểu rằng:
-
Trí tuệ không phải là những điều được học thuộc từ trong sách vở, cũng không phải là kiến thức được người khác nói cho biết.
-
Trí tuệ không đến từ việc biết nhiều, mà đến từ khả năng thấy sâu.
-
Đó là năng lực nhìn một sự việc bằng con mắt mới, trong suốt – không qua lăng kính phán xét, kinh nghiệm cũ, hay định kiến cá nhân.
Và trên tất cả,
Trí tuệ chỉ sinh ra khi con người dám đi qua chuyển hoá.
Không có trí tuệ nào tự đến từ bên ngoài.
Chỉ khi mình thay đổi từ tận gốc, con mới có cơ hội được lớn lên trong một môi trường không bị giới hạn bởi những mô thức cũ kỹ của người lớn.
Làm Cha Mẹ Là Hành Trình Trở Thành, Không Phải Vai Diễn
Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi hiểu rằng:
Làm cha mẹ không phải là vị trí chúng ta mặc định được trao khi có con.
Mà là hành trình gian nan nhất – để trở thành một con người trọn vẹn hơn.
Tôi đã từng sống theo kỳ vọng, từng học để làm người theo khuôn mẫu.
Tôi đã từng nghĩ dạy con là giúp con đi đúng con đường của mình.
Nhưng càng sống, càng học, càng chuyển hoá, tôi càng nhận ra:
Không ai có thể dạy ai điều mà chính mình chưa sống.
Không đứa trẻ nào cần bị định hình – nếu cha mẹ đủ dũng cảm tháo bỏ hình mẫu của chính họ.
Và trí tuệ thật sự chỉ sinh ra khi chúng ta đi qua sự thật, sự đau, sự tỉnh thức.
Tôi viết ra tất cả những điều này – không phải để kể lể hay dạy ai.
Mà để nói với bạn, người đang đọc đến dòng này, rằng:
Nếu bạn từng nghi ngờ những lời khuyên “phải làm gì với con”,
Nếu bạn từng đau đáu tại sao mình lại dễ mất kiểm soát, dễ tổn thương khi nuôi dạy con,
Nếu bạn cảm thấy bản thân cần trưởng thành hơn để xứng đáng đồng hành với một sinh mệnh nhỏ bé,
Thì… bạn đang ở đúng nơi, đúng lúc, và có thể bắt đầu hành trình làm cha mẹ chuyển hoá.
Tôi đã và đang đồng hành cùng nhiều cha mẹ như bạn – không phải để đưa lời khuyên, mà là cùng nhau mở ra nhận thức, cùng thực hành những bước chuyển hoá có thực, có chiều sâu, có ứng dụng mỗi ngày.
Làm Cha Mẹ Là Một Hành Trình Tu Tập Thật Sự
Nếu có một điều tôi tin chắc sau tất cả những gì đã trải qua, thì đó là:
Làm cha mẹ – một cách nghiêm túc – là một hành trình tu tập nội tâm sâu sắc nhất mà một con người có thể đi qua trong đời.
Không phải chỉ là học cách ngưng la hét.
Không phải chỉ là học cách “kỷ luật tích cực” hay “nói sao để con nghe”.
Mà là học cách:
Quan sát thay vì phản ứng,
Lắng nghe thay vì tìm cách sửa chữa,
Và trở thành một “mảnh đất lành”, đủ tĩnh lặng, đủ giàu dưỡng chất, để con tự do lớn lên theo cách của chính mình.
Đứa trẻ không cần một người lớn hoàn hảo.
Nhưng đứa trẻ rất cần một người lớn đang trên hành trình trở về chính mình.
Khi Tôi Bắt Đầu Chia Sẻ – Điều Kỳ Diệu Đã Xảy Ra
Tôi không có ý định dạy ai cả.
Tôi chỉ đơn giản chia sẻ những điều mình từng lầm tưởng – và những gì tôi đã chuyển hoá được trong chính hành trình làm cha, làm người.
Và thật kỳ diệu…
Khi tôi chứng kiến bạn bè, những người đang loay hoay giống tôi trước kia, bắt đầu chuyển mình chỉ sau vài tuần thực hành.
Họ không nhận thêm lời khuyên.
Họ không cần thêm danh sách “10 bước dạy con ngoan”.
Điều họ thực sự nhận được là sự khai mở bên trong chính họ – khi họ bắt đầu nhìn lại, nhìn vào, và nhìn sâu.
Và tôi hiểu một điều:
Chúng ta không cần cố gắng dạy con trở thành người.
Chúng ta cần trở thành một con người thật sự – để con được nhìn thấy, được soi sáng, và được lớn lên.
Nếu bạn đọc đến đây, có lẽ bạn – giống như tôi ngày trước – đang đi tìm một điều gì đó thật hơn, sâu hơn cho hành trình làm cha mẹ.
Tôi không ở đây để dạy bạn điều gì.
Nhưng nếu bạn đang nghi ngờ những lời khuyên cũ kỹ, đang tổn thương vì chưa hiểu mình, hay đang muốn trở thành phiên bản tử tế hơn cho con,
Thì tôi tin: Bạn đã sẵn sàng bước vào hành trình làm cha mẹ một cách tỉnh thức.
Bạn không cần phải dạy con nên người.
Hãy trở thành con người mà con bạn được lớn lên cùng.