Rồi khi con lớn thêm: Có nên dạy con tự lập từ nhỏ? Có nên rèn thói quen tự giác? Có nên cho con đi nhà trẻ sớm? Có nên cho con xem tivi, chơi điện tử không? Có nên cho con học năng khiếu? Có nên bồi dưỡng từ bé một môn thể thao hay âm nhạc để sau này con có “lợi thế” hơn bạn bè? Cho con học cái gì từ sớm để sau này có thể thành doanh nhân ?

Hàng loạt câu hỏi, lớn có, nhỏ có, chất đầy trong đầu. Điều khiến tôi áp lực nhất không phải là thiếu câu trả lời — mà là có quá nhiều câu trả lời, từ quá nhiều nguồn khác nhau. Mỗi người một kiểu, mỗi phương pháp một lý thuyết. Tôi thì không có nhiều thời gian để ngồi phân tích vì em bé đã đến rồi, bạn ấy đang từng ngày lớn lên trước mắt mình.

Điều thôi thúc tôi đi tìm hiểu sâu hơn chính là trực giác: có điều gì đó không ổn với cách mà số đông đang làm. Có một sự gấp gáp, một nỗi sợ vô hình khiến nhiều cha mẹ cuống cuồng tìm cách “ép” con phát triển, thay vì để con được lớn lên một cách tự nhiên, trong sự hiểu biết và yêu thương.

Tuy nhiên, dù mang trong lòng nhiều trăn trở, khi ấy tôi vẫn chưa nghĩ mình sẽ làm công việc giáo dục cha mẹ — cho đến một dịp tình cờ.

Hôm đó, tôi đi công tác, làm giảng viên đào tạo về coaching và mentoring cho doanh nghiệp. Trên đường ra sân bay, tôi thấy một gia đình có cậu bé chừng 5-6 tuổi. Cậu bé khóc lóc đòi mua những món đồ chơi nhựa. Người mẹ — vốn là người có cá tính mạnh mẽ, vậy mà khi đối diện với con, lại tỏ ra rất dịu dàng, nhẹ nhàng năn nỉ: “Con đừng đòi nữa, về nhà mẹ mua cho nhé.” Nhưng cậu bé vẫn khóc. Cô ấy cũng thử rất nhiều chiến thuật “đàm phán” nhưng không làm cho con trai dừng khóc được

Trong khi đó, người cha đứng cạnh, khuôn mặt nghiêm nghị, quát lên: “Nín ! Không có mua gì hết!”

Cảnh ấy khiến tôi bỗng nghĩ: cả hai vợ chồng đều rất yêu con, nhưng họ không biết cách nào để “dẫn dắt” con trong tình huống ấy. Họ đang phản ứng bản năng, chứ không thực sự đồng hành cùng con.

Lúc ấy, tôi chợt nảy ra một ý nghĩ: “Tại sao mình không giúp các cha mẹ biết cách coaching và mentoring cho chính con của họ? Những tình huống như thế này chính là cơ hội tuyệt vời để giúp trẻ học cách điều chỉnh cảm xúc, hiểu về nhu cầu của bản thân, và trưởng thành hơn — nếu cha mẹ biết cách.”

Nghĩ là làm. Tôi bắt đầu chia sẻ với những người bạn có con nhỏ, tổ chức những buổi nói chuyện nhỏ về sự kết hợp giữa coaching — mentoring — nền tảng chuyển hóa. Những gì tôi chứng kiến khiến tôi vô cùng bất ngờ:

Sau khi thực hành, họ đã thay đổi được cách giao tiếp với con, từ đó con họ cũng thay đổi: biết lắng nghe hơn, biết tự giác hơn, vui vẻ hơn, có khả năng tự điều chỉnh cảm xúc tốt hơn.

Dần dần, tôi nhận ra: đây chính là sứ mệnh của mình — giúp cha mẹ thay đổi nhận thức, thay đổi cách đồng hành, để con cái họ không bị “đánh rơi” vùng thiên tài bẩm sinh chỉ vì cha mẹ chưa hiểu đúng.

Từ đó đến nay, tôi đã dành toàn bộ sự tập trung cho việc giáo dục cha mẹ. Những câu hỏi ngày nào tôi băn khoăn khi mới làm cha, từng câu, từng câu đã dần được giải mã một cách nghiêm túc, không phải từ sách vở lý thuyết, mà từ trải nghiệm thực tế, từ việc đồng hành với chính con mình và những cha mẹ khác.

Trong quá trình ấy, tôi cũng nhận thấy: có quá nhiều phương pháp dạy con, phương pháp nào nghe cũng rất “hay”, rất “khoa học”. Nhưng khi tìm hiểu kỹ, tôi thấy các phương pháp sinh ra từ những bối cảnh rất khác — có thể từ xã hội phát triển như Nhật Bản hoặc phương Tây, nơi cha mẹ ít có thời gian cho con, nên phải dạy con tự lập sớm; hoặc từ nghiên cứu của những nhà giáo dục thuần túy lý thuyết, thiếu trải nghiệm gắn bó với con cái trong đời sống thực.

Nếu cha mẹ Việt cứ thế “sao chép” máy móc những phương pháp ấy, chính con cái họ sẽ trở thành chuột bạch.

Sai lầm ấy sẽ phải trả giá bằng cả một thế hệ.

Chính điều này thôi thúc tôi lên tiếng — để giúp các cha mẹ có cái nhìn đúng đắn hơn về việc nuôi dưỡng thiên tài của con mình. Để mỗi đứa trẻ được lớn lên trong sự tự do, trong một môi trường thật sự nuôi dưỡng — chứ không phải trong sự kiểm soát hoặc kỳ vọng áp đặt.

Với tôi, một đứa trẻ được phát triển đúng thiên tài, sẽ không cần bị ép phải học giỏi, không cần thưởng phạt, không cần chạy theo thành tích — bởi chính đứa trẻ ấy sẽ chủ động khám phá thế giới, sẽ có động lực học tập từ bên trong, sẽ là phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình.

Và hơn hết, khi cha mẹ chuyển hóa chính mình — từ một người “dạy con” thành một môi trường nuôi dưỡng con, đó là món quà lớn nhất mà họ có thể dành cho con và cho chính gia đình của họ

Tìm hiểu thêm về triết lý “Chuyển Hóa để Nuôi Dưỡng Thiên Tài”